Op initiatief van de Commissie Pilotprojecten deed het Fonds BKVB in het voorjaar van 2006 een oproep voor Intendanten Culturele Diversiteit. Het wilde een impuls geven aan de culturele diversiteit van de hedendaagse kunsten in Nederland. Bovendien wilde het zichtbaar maken wat er op dit terrein leeft in de kunsten, welke ambities er zijn en hoe het Fonds BKVB hier, ook op beleidsmatig niveau, op in zou kunnen spelen.
In de oproep stonden verschillende criteria waaraan de intendant culturele diversiteit moest voldoen. De intendant moest projecten kunnen aanjagen; de discussie over de aard en betekenis van het onderwerp uitlokken; deze in een artistiek/maatschappelijk kader kunnen plaatsen; nieuwe samenwerkingsverbanden tot stand brengen tussen de verschillende culturele circuits; en expertise en ervaring hebben op het gebied van culturele diversiteit.

De jury heeft tijdens haar beraadslagingen deze criteria gehanteerd vanuit de volgende vragen: Hoe is de vraag naar culturele diversiteit begrepen? Hoe is deze ingezet? Wat kan het betekenen? en Op welke wijze wordt de continuïteit gewaarborgd?
De jury herkende in de aanmeldingen een aantal categorieën en inhoudelijke tendensen. Een deel van de voorstellen zette in op de vrije rol als intendant, waarbij men vanuit een herkenbare rol in het veld en/of visie op het onderwerp wilde opereren als bemiddelaar, aanjager, regisseur, facilitator. Vervolgens waren er - en dat betrof de meerderheid van de inzendingen - voorstellen die zich bezighielden met een specifiek project. Als derde categorie golden de onderzoeksgerichte plannen. In inhoudelijke zin viel op dat veel inzendingen zich bezighielden met het stedelijke of urbane karakter van het onderwerp culturele diversiteit. Een deel van de plannen begreep culturele diversiteit als een expliciet internationale dan wel een nadrukkelijk lokale kwestie. Het nationale perspectief was minder aan de orde. Binnen het onderwerp was verder een duidelijke kentering te zien van multiculturaliteit naar interculturaliteit. Op de vraag hoe met diversiteit, migratie en integratie om te gaan werd in veel gevallen de kwaliteit van de monocultuur benadrukt.

De discussie rondom het begrip kwaliteit, toegankelijkheid en afkomst kwam terug in de plannen. De nieuwe generatie spreekt een andere taal, en een intendant zal dus, zoals Guilly Koster het stelde, ´talen moeten spreken: spreektaal, wartaal, voertaal en moerstaal´. In het verlengde hiervan zetten veel aanvragen in op de artistieke of creatieve en procesmatige kwaliteit van kunst en kunstenaars. Soheila Najand verwoordde het als volgt: ´kunstenaars zijn in staat een substantiële bijdrage te leveren aan de acceptatie van diversiteit´ en aan een betere cohesie tussen culturen. Veel plannen waren vervolgens gericht op het her-denken van, of reflecteren op de eigen rol en verantwoordelijkheid. Kunst wordt gezien als een productieve plek van waaruit onderzocht kan worden wat de verschillende schakeringen zijn van bijvoorbeeld het vraagstuk identiteit. Participerende kunstenaars zijn daarbij, beter dan bijvoorbeeld wetenschappers of journalisten, in staat om te bevragen zonder meteen antwoord te willen geven, ze zijn open en in onderhandeling met verschillen.

Onderzoek en uitwisseling gaan in de meeste plannen samen met multi-(of inter)disciplinariteit. Men stapt uit het besloten domein van de kunsten en legt de verbinding met historische, sociale, politieke en maatschappelijke kwesties. Met overtuiging wordt bevestigd dat het onderwerp culturele diversiteit een door de politiek opgelegd idee is, maar dat het tevens voortkomt uit de kunst. De smalende houding dat culturele diversiteit alleen maar een politiek correct onderwerp is, wordt door weinig plannen ingenomen. Bij een aantal voorstellen, en dat brengt ons bij de uiteindelijk geselecteerde plannen, onderkende de jury een aantal specifieke kwaliteiten. Naast het feit dat de gekozen plannen betuttelend noch pretentieus zijn, maar de dialoog aangaan, bestaande kaders willen openbreken, een sterk internationale ´scope´ hebben, de mogelijkheid tot integratie in brede zin benaderen en daarbij de kwaliteiten van culturele diversiteit beklemtonen, is het vooral de praktijkgedachte die relevant wordt geacht. De overtuiging van de jury is dat de praktijk van interculturaliteit inhoudt dat je tot een meer radicale notie hiervan moet komen. Het aangaan van samenwerkingsverbanden, het actief inzetten van culturele uitwisseling in stedelijke vernieuwingsprocessen of het feitelijke werkproces - het creëren van nieuw werk; het heeft de mogelijkheid om, anders dan ´rapportmatig´ onderzoek, het imaginaire en concrete samen te brengen.

De jury heeft op basis van het bovenstaande een aantal voorstellen gehonoreerd, die elk op geheel eigen wijze een waardevolle en uitzonderlijke bijdrage kunnen leveren aan de culturele diversiteit binnen de kunsten.

Binna Choi en Kyongfa Che
De jury karakteriseert het plan als een ´diamond in the rock´. Zij waardeert het streven om de dagelijkse jachtige praktijk van de ene tentoonstelling naar de andere, te vervangen door een meer geconcentreerd en gradueel onderzoek naar de rol van curatoren tussen verschillende culturen: ´embarking on curatorial ethics in trans-cultural communication´. Naar idee van de jury is dit waar het om draait binnen de mogelijkheden en de problematiek van kunst binnen andere culturen.
Voor wie verder kijkt dan ´flash art´ zijn er gelukkig ook curatoren en kunstenaars die voor langere tijd een soort dubbel of driedubbel leven leiden binnen verschillende culturen, en die komen tot vragen en twijfels in plaats van sensatie beluste antwoorden. Het plan van Choi en Che raakt aan de problematiek van het intercultureel communiceren dat een historische en inmiddels academische variant heeft. Dit heeft zich ontwikkeld via het bedrijfsleven voordat de wetenschap zich er over boog, en inmiddels zijn er allerlei modellen die teruggaan op een kleine serie basiswaarden waarvan de verschillende interpretaties het verschil met andere culturen maakt. De kunstwereld is zich nog niet voldoende bewust van deze wetenschap en het is de hoogste tijd voor een kruisbestuiving. Binna Choi begeeft zich met haar project binnen een spontaan groeiend internationaal web van jonge curatoren die het interculturele bestaan bewust leven. Er groeit daar kennis die mogelijkerwijs van groot belang is voor de toekomst, maar waar we momenteel nog niet echt aan kunnen komen omdat het veld nog gedomineerd wordt door een andere generatie. Het project onderzoekt hoe kunst reageert op de noodzaak van politieke participatie, in een tijdperk dat steeds meer als ´gedepolitiseerd´ getypeerd kan worden. Het wil de huidige sociale en culturele omstandigheden in zekere zin diagnostiseren én verbeelden, en heeft de mogelijkheid de hedendaagse kunsten te mobiliseren.

Atousa Bandeh Ghiasabadi
Bandeh Ghiasabadi weet volgens de jury op een overtuigende en krachtige manier haar persoonlijke achtergrond en ervaringen te koppelen aan een aantal fundamentele vragen. In hoeverre is kunst een universele taal die onafhankelijk van het individuele begrepen kan worden? En in hoeverre is identiteit te toetsen aan vorm en inhoud van de manier van expressie? Bandeh Ghiasabadi maakt de manier waarop zij de wereld ziet de sleutel tot het maken van kunst. Het onderzoek kan zicht bieden op de rol die de kennis van de context waarin het kunstwerk tot stand is gekomen speelt en leiden tot een herdefinitie van wat een allochtone kunstenaar is. Het onderzoek is naar idee van de jury waardevol omdat het vanuit de kunstenaarspraktijk de dilemma´s en confrontaties van de ´vreemdeling´ als inspiratiebron inzichtelijk kan maken, alsmede de manier waarop een kunstwerk begrepen wordt en verklaringen op zichzelf een nieuwe inhoud creëren.

Jeanne van Heeswijk en Dennis Kaspori
De jury vindt het plan kansrijk, zowel goed in opzet als uitwerking, en daarnaast helder doordacht en onderbouwd. De jury waardeert de ambitie om cultuur in te zetten voor stadsvernieuwing. Van Heeswijk en Kaspori gebruiken terecht het culturele kapitaal en culturele differentiatie als instrumenten voor - ook sociale en economische  - revitalisering van een gemeenschap. De jury deelt de analyse van Van Heeswijk en Kaspori dat publicaties zoals ´the Rise of the Creative Class´ van Richard Florida eenzijdig het belang van culturele voorzieningen en culturele productie voor een levendige en welvarende stad benadrukken. In het voorstel van Van Heeswijk en Kaspori wordt de vraag naar culturele uitwisseling breder geformuleerd en ingezet in zowel het stedelijke vernieuwingsproces als dat van de integratie van allochtonen. De kracht van Freehouse is dat het een model is waarin onderwijs en werk de basis vormt voor het stimuleren van het culturele zelfbewustzijn. Het erkent de rol van ´buitenstaanders´ aan de cultuur in algemene zin en reikt hen middelen aan om hieraan actief deel te nemen. Zij worden aangetrokken op hun specifieke kwaliteiten en vaardigheden en leren deze in te zetten in een proces dat gericht is op het creëren van een levendig publiek domein. Het project is gedacht vanuit de basis maar overstijgt het lokale karakter doordat het nieuwe, universele, vormen van werken ontwikkelt en omdat het culturele productie koppelt aan de kracht van verschillende culturele gemeenschappen. Het project is goed ingebed in zowel de wijk, als in de politieke en internationale context. Gezien de bewezen professionaliteit en effectiviteit van de organisatoren verwacht de jury veel van het project.

Ergün Erkoçu/CONCEPT0031
CONCEPT0031 heeft bewezen relevante onderwerpen als moskee-architectuur, asielzoekerscentra en straatcultuur onderwerp van debat te kunnen maken en als architectopgave op de kaart te zetten. Ze weet bovendien de nieuwe generatie (´Gonnabeez´) te betrekken in de architectuurwereld. De denktank NewDut©h, bestaande uit architecten, ontwerpers en kunstenaars, wordt door de jury gezien als een goede manier om op basis van een analyse van de stedenbouw en architectuur in Nederland, gevraagd en ongevraagd aanbevelingen te doen en projecten te initiëren die zowel artistiek, informatief, educatief, als politiek-maatschappelijk van invloed kunnen zijn op de ontwikkeling van het publiek domein. Interessant is onder meer te onderzoeken hoe de culturele immigratie in Nederland en de nieuwe generatie jonge architecten het culturele discours van de architectuur zullen gaan bepalen.

Michael Tedja, Remy Jungerman en Gillion Grantsaan
De jury is onder de indruk van het ´autobiografische´ gehalte van de aanvraag. Tedja, Jungerman en Grantsaan vragen zich af: ´Welke rol kunnen drie geëmancipeerde zonen verwekt in een neokoloniaal verleden vervullen in een maatschappij doordrenkt met een obsessie voor overheersing?´ Naar hun idee staat niet minder dan het recht tot medezeggenschap over de inhoud van de Nederlandse identiteit, kunst en cultuur in het algemeen op het spel. De overtuiging, stelligheid, en kritische houding van de uitgangspunten, gekoppeld aan de frisheid en praktijkgerichte aanpak maken het project naar mening van de jury meer dan het ondersteunen waard.

Eline van der Vlist en Abdellah Karoum
Deze curatoren willen zich richten op het duurzaam ontwikkelen van kunstprojecten tussen Nederland en Marokko. De jury is het eens met het belang dat door de curatoren gehecht wordt aan de zichtbaarheid in Nederland van het eigentijdse kunstklimaat in Marokko. Het hedendaagse culturele klimaat in Marokko is scherp en ontwikkeld genoeg - voorbij stereotypen of folklorisme - om het gebrek aan kennis tussen ´oost´ en ´west´ te overbruggen. Het plan geeft Marokkaanse kunstenaars een kans hun werk in internationaal verband te laten zien, omgekeerd is het van belang dat de Marokkokaanse cultuur wordt opengesteld voor (jonge) kunstenaars uit Nederland. De jury vindt het plan spannend omdat het gedacht is vanuit een interdisciplinaire aanpak, waarbij verschillende vormen van artistieke expressie worden samengebracht in het publieke domein. Het project infiltreert in de stedelijke ruimte, die wordt getransformeerd tot een open en imaginaire plek, een plek van ontmoetingen en hernieuwde kennismaking. De inhoudelijke kracht van het plan, gekoppeld aan de heldere uitgangspunten en beoogde continuïteit van de uitwisseling vindt de jury overtuigend.